Samenvatting Inleiding geschiedwetenschap

Verder lezen

De rest van Inleiding geschiedwetenschap in één keer: eenmalig betalen via iDEAL, direct toegang, geen abonnement.

Bekijk prijzen · Oefenen met Inleiding geschiedwetenschap · Veelgemaakte fouten bij Inleiding geschiedwetenschap

Vragen bij Inleiding geschiedwetenschap

Browning en Goldhagen bestudeerden dezelfde gebeurtenissen. Hoe kunnen ze dan zo verschillend uitkomen?

Ze stelden andere vragen en kozen andere bronnen. Browning vroeg waarom zo weinig mannen weigerden. Hij las hun naoorlogse verklaringen en zag groepsdruk. Goldhagen vroeg waarom niemand gestraft werd voor weigeren. Hij stapelde anekdotes op die de gretigheid van daders lieten zien. Volgens De Vries draagt elk daderboek bovendien een mensbeeld uit. Dat lijkt op Geyls standpunt van de historicus. Alleen klopten bij Goldhagen ook de feiten niet.

Is het eerlijk dat Goldhagens politieke opvattingen erbij werden gehaald?

De Vries is daar voorzichtig over. Finkelsteins vermoeden over Israël noemt hij speculatief. Zijn eigen kritiek gaat over brongebruik en mensbeeld. Kun je het werk van een historicus beoordelen zonder naar zijn motieven te kijken?

Wat heb je eraan om historiografie te bestuderen, als je ook gewoon over Napoleon zelf kunt lezen?

Wie één boek over Napoleon leest, krijgt één standpunt en houdt dat snel voor de waarheid. Leg je de beelden van verschillende historici naast elkaar, dan zie je hoe elk oordeel afhangt van tijd en overtuiging. Volgens Geyl zit in elke mening een deel van de waarheid. Je leert dus meer over Napoleon, omdat je meer kanten ziet. En je leert meer over historici, omdat je ziet waar hun standpunt vandaan komt.

Hoe kan Geyl Maza's uitspraak dat geschiedenis "wat het heden over het verleden moet weten" is helpen uitleggen?

Begin bij Geyls zin dat historici uit verschillende tijden dezelfde persoon nooit hetzelfde zien. Hun eigen tijd kleurt hun standpunt. Maza zegt iets vergelijkbaars over het hele vak. Maar is dat hetzelfde mechanisme? Geyl kijkt naar één historicus, Maza naar een hele samenleving.

Wat is nu precies het verschil tussen het verleden, geschiedenis en historiografie? Ik haal ze steeds door elkaar.

Zie ze als drie lagen. Het verleden is alles wat ooit gebeurd is, ook wat niemand opschreef. Geschiedenis is wat historici ervan maken: met onderzoek bouwen ze een verhaal met een argument. Volgens Maza maken ze hun object daarbij zelf. Historiografie is de geschiedenis van de geschiedbeoefening: hoe historici in verschillende tijden over het verleden schreven. Geef op het tentamen een voorbeeld per laag. Denk aan Napoleon zelf, een boek over Napoleon, en Geyls vergelijking van Franse historici over Napoleon.

Hoe zou je de "traditionele" kijk op geschiedenis omschrijven? Maza zegt er weinig over.

Maza geeft losse aanwijzingen. Ze noemt het nuttige verleden van vorsten en dynastieën, het verhaal van de natie, militaire geschiedenis en biografie, en de cursus "Western civilization". Wat hebben die gemeen? En wie ontbrak er volgens de groepen die later hun eigen geschiedenis zochten?